ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷರ ಜಯಂತಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ಹುಟ್ಟನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರರ ಜನ್ಮದಿನವು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದುದು. ಜೈನ ಧರ್ಮದ 24ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರರು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯ, ಅಸ್ತೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪರಿಗ್ರಹ ಎಂಬ ಪಂಚಶೀಲ ತತ್ವಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಅಧಿಕೃತ ರಜೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿಯ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಮಾರ್ಚ್ 30, 2026ರಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ರಜೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಅಹಿಂಸೆಯ ಹರಿಕಾರನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಆದೇಶವು ಜನರಿಗೆ ಈ ಮಹಾನ್ ಮಾನವತಾವಾದಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿಯು ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಮಾರ್ಚ್ 30ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ರಜೆಗಳು ಬಂದಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 28ನೇ ತಾರೀಖು ನಾಲ್ಕನೇ ಶನಿವಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ರಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 29 ಭಾನುವಾರವಾದ ಕಾರಣ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ರಜೆ ಇದೆ. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಮಾರ್ಚ್ 30ರಂದು ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಸತತ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ರಜೆ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಈ ರಜೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಅನುದಾನಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ನೆಗೋಷಿಯೇಬಲ್ ಇನ್ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಈ ರಜೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಯೋಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಿತು.
ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರರು ಬಿಹಾರದ ವೈಶಾಲಿಯ ಕುಂಡಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ, ಲೌಕಿಕ ಸುಖಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸತ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಹೊರಟವರು. ಅವರ ಅಹಿಂಸೆಯ ತತ್ವವು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಜೀಯೋ ಔರ್ ಜೀನೇ ದೋ’ ಅಥವಾ ‘ಬದುಕಿ ಮತ್ತು ಬದುಕಲು ಬಿಡಿ’ ಎಂಬ ಅವರ ಘೋಷವಾಕ್ಯವು ಇಂದಿನ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ರಜೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು, ಮಹಾವೀರರ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಂದೇಶದ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಕಳದಂತಹ ಜೈನ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ವೈಭವೋಪೇತವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜರುಗಲಿವೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲು ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಈ ರಜೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ (Financial Year) ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 31ರಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲಿದ್ದು, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಾರ್ಚ್ 30ರಂದು ರಜೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವವರು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಬೇಕಾದವರು ಮಾರ್ಚ್ 27ರೊಳಗೇ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ, ಸತತ ಮೂರು ದಿನಗಳ ರಜೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಸಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಈ ರಜೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಬರಾಜಿನಂತಹ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಎಂದಿನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿವೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಚೇರಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಿವೆ.
ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿಯ ರಜೆಯು ಕೇವಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ದಿನವಾಗದೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೋಧ, ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತೊರೆದು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುವ ದಿನವಾಗಲಿ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಮಹಾವೀರರು ಬೋಧಿಸಿದ ಅಪರಿಗ್ರಹ ತತ್ವವು ಇಂದಿನ ಅತಿಯಾದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಮದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಈ ರಜೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸ ಅಥವಾ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಮಹಾವೀರರ ಜೀವನದ ಸರಳತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಕರ್ನಾಟಕದಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜಯಂತಿ ರಜೆಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ರಜೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸುತ್ತೋಲೆ ರವಾನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದವಿಲ್ಲದಂತೆ ಈ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ರಜೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
