ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊರೆಯಾಗುವಂತಹ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಾಂಕ ಇಲಾಖೆಯು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ನಾಗರಿಕರು ಆಸ್ತಿ ನೋಂದಣಿ, ಸಾಲದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಬಾಡಿಗೆ ಕರಾರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ದಾಖಲಾತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ಕಾಗದಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಹೊಸ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕವು ಅನ್ವಯವಾಗಲಿದೆ. ಈ ಮೊದಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈಗ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧುನೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಹೊರೆಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮೇಲೆ ಹಾಕುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನೆ ಖರೀದಿದಾರರು, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನ ವಿವಿಧ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ನೇರವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಡೆತ ನೀಡಲಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಾಗದ ರಹಿತ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಬಳಕೆದಾರರಿಂದಲೇ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ವಿತರಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತದ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶುಲ್ಕವು ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್‌ನ ಮೌಲ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತವಾಗಿ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಕ್ರಮವು ಕೇವಲ ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೂ ಹಣ ಪಡೆಯುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿದೆ.
ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್‌ಗಳಿಗೂ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಇದು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೊರೆಯಾಗುವುದು ಖಚಿತ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೂರು ಅಥವಾ ಎರಡು ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಖರೀದಿಸುವಾಗಲೂ ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಇಪ್ಪತ್ತು ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕ ನೀಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು. ಇದು ನೋಡಲು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತವೆಂದು ಕಂಡರೂ, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್‌ಗಳು ವಿತರಣೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಖಜಾನೆಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆದಾಯ ಹರಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ವೆಂಡರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ವಿತರಿಸುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವೇದಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಈ ಶುಲ್ಕದ ಮೂಲಕ ಭರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮೇಲೆ ಬೀರುತ್ತಿರುವ “ಡಿಜಿಟಲ್ ತೆರಿಗೆ” ಎಂದೇ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕ್ರೋಢೀಕರಣದ ಉದ್ದೇಶವಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನದ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಾಂಕ ಇಲಾಖೆಯಂತಹ ಆದಾಯ ತರುವ ಇಲಾಖೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಮೂಲಭೂತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೂ ಜನರಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯುವುದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಜನರು ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಭೌತಿಕ ಮುದ್ರಾಂಕ ಪದ್ಧತಿಯತ್ತ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ನಾಗರಿಕರು ಅಸಮಾಧಾನದ ನಡುವೆಯೂ ಈ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ಸೇವೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೇಪರ್‌ಲೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಅಂತಹ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಇಂತಹ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಬದಲು, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರದ್ದಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ದರ ಪಟ್ಟಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ನಾಗರಿಕರ ಜೇಬಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕತ್ತರಿ ಬೀಳಲಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಾಲದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ರೈತರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ಸೇವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಹೊಸ ದರ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಾರಿಯ ಕುರಿತಾದ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಆದೇಶದ ಅನ್ವಯ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು (Service Charge) ವಿಧಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ವಿತರಿಸುವ ವೆಂಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ. ಈ ಮೊದಲು ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈಗ ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್‌ನ ಮೌಲ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೊಸ ದರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 1000 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಮೇಲೆ ಕನಿಷ್ಠ 10 ರಿಂದ 15 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್‌ನ ಮೌಲ್ಯವು 1000 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 25 ರಿಂದ 30 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶುಲ್ಕವು ಕೇವಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಮುದ್ರಾಂಕ ಶುಲ್ಕಕ್ಕಿಂತ (Stamp Duty) ಇದು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಆಸ್ತಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಈ ಮೊತ್ತವು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಬಾಡಿಗೆ ಕರಾರು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮಾಡಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆಯಾಗಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ದಿನದಿಂದಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿಗಳು, ಬೆಂಗಳೂರು ಒನ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಒನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದರಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಈ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ನಾಗರಿಕರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತರಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಯಾರೂ ವಸೂಲಿ ಮಾಡದಂತೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಸರ್ಕಾರದ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
