ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಾದ ಎಫ್ಡಿಎ, ಎಸ್ಡಿಎ, ಕೆಎಎಸ್, ಐಎಎಸ್, ಪಿಎಸ್ಐ, ಆರ್ಆರ್ಬಿ ಹಾಗೂ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಲು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ಕೇವಲ ಸಂವಹನ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿರದೆ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕರಾರುವಾಕ್ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಯ ರಚನೆ, ಶಬ್ದ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವ್ಯಾಕರಣ ಅಭ್ಯಾಸವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ನಿಗದಿತ ಅಂಕಗಳಿರುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಫ್ಡಿಎ ಮತ್ತು ಎಸ್ಡಿಎ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೂರು ಅಂಕಗಳ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪಿಎಸ್ಐ ಮತ್ತು ಕೆಎಎಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಭಾಷಾಂತರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಕರಣ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕ ಅಂಕ ಗಳಿಸುವುದು ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದ ಮೂಲಭೂತ ತಡಿಗಲ್ಲು ಎಂದರೆ ವರ್ಣಮಾಲೆ. ಕನ್ನಡ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನಲವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವರಗಳು, ಯೋಗವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಗಳು ಎಂದು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವರಗಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧ್ವನಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಅಕ್ಷರಗಳ ಸಹಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರ, ದೀರ್ಘಸ್ವರ ಮತ್ತು ಪ್ಲುತಸ್ವರ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಗಳು ಹ್ರಸ್ವಸ್ವರಗಳಾದರೆ, ಎರಡು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಗಳು ದೀರ್ಘಸ್ವರಗಳಾಗಿವೆ.
ಯೋಗವಾಹಗಳು ಎಂದರೆ ಇತರ ಅಕ್ಷರಗಳ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಗಳು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಗ ಎಂಬ ಎರಡು ಯೋಗವಾಹಗಳಿವೆ. ವ್ಯಂಜನಗಳು ಎಂದರೆ ಸ್ವರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೂವತ್ತನಾಲ್ಕು. ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ-ವರ್ಗದಿಂದ ಮ-ವರ್ಗದವರೆಗಿನ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ, ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅನುನಾಸಿಕ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಉಳಿದ ಒಂಬತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಗಳಾಗಿವೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಶಬ್ದಗಳ ರಚನೆಗೆ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವರ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳು ಅಂದರೆ ಕಾಗುಣಿತಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವ್ಯಂಜನಕ್ಕೂ ಹದಿಮೂರು ಸ್ವರಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಧ್ವನಿಯ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಭಾಷೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯ ಸರಿಯಾದ ಶೈಲಿಗೆ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರಗಳು ಅಂದರೆ ಕಾಗುಣಿತದ ಒತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು ಅಥವಾ ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳು. ಎರಡು ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಂಜನಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ವರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಸಜಾತೀಯ ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರ ಮತ್ತು ವಿಜಾತೀಯ ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳಿವೆ. ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ ಎರಡು ವ್ಯಂಜನಗಳು ಒಂದಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಜಾತೀಯ ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕ್ಕ ಅಥವಾ ಅಪ್ಪ ಎಂಬ ಪದಗಳು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಒಂದಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ವಿಜಾತೀಯ ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಕ್ತ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ಪದಗಳು. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ನಾಮಪದಗಳು, ಲಿಂಗ, ವಚನ ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು
ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಮಪದಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ಥಳ, ವಸ್ತು, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ನಾಮಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಮಪದಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ವಾಚಕ, ಗುಣವಾಚಕ, ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕ, ಸಂಖ್ಯೇಯವಾಚಕ, ಪರಿಮಾಣವಾಚಕ, ಪ್ರಕಾರವಾಚಕ ಮತ್ತು ದಿಗ್ವಾಚಕ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ವಸ್ತುವಾಚಕ ನಾಮಪದಗಳನ್ನು ರೂಢನಾಮ, ಅಂಕಿತನಾಮ ಮತ್ತು ಅನ್ವರ್ಥನಾಮ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಗಳು ರೂಢನಾಮಗಳಾದರೆ, ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳು ಅಂಕಿತನಾಮಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಕಾಯಕ ಅಥವಾ ಗುಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಂದ ಹೆಸರುಗಳು ಅನ್ವರ್ಥನಾಮಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ನಾಮಪದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಚನಗಳ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಗತ್ಯ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಲಿಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಏಕವಚನ ಮತ್ತು ಬಹುವಚನ ಎಂಬ ಎರಡು ವಚನ ರೂಪಗಳಿವೆ. ನಾಮಪದಗಳು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಥಮಾ, ದ್ವಿತೀಯಾ, ತೃತೀಯಾ, ಚತುರ್ಥಿ, ಪಂಚಮೀ, ಷಷ್ಠಿ, ಸಪ್ತಮೀ ಮತ್ತು ಸಂಭೋಧನಾ ಎಂಬ ಎಂಟು ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಕ್ತಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿದ್ದು, ಇವು ನಾಮಪದಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಎಫ್ಡಿಎ ಮತ್ತು ಎಸ್ಡಿಎ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ.
ಸರ್ವನಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಜಾಣ್ಮೆ
ನಾಮಪದದ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸರ್ವನಾಮಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವನಾಮಗಳು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಭಾಷೆಗೆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ಸರ್ವನಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಾರ್ಥಕ ಸರ್ವನಾಮ, ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಸರ್ವನಾಮ, ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ, ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಎಂಬ ಪುರುಷಾರ್ಥಕ ಸರ್ವನಾಮಗಳ ವಿಧಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಾನು, ನೀನು, ಅವನು, ಅವರು, ತಾನು ಮುಂತಾದ ಶಬ್ದಗಳು ಸರ್ವನಾಮಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವನಾಮಗಳ ಸರಿಯಾದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂದರೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಶಬ್ದವೇ ಕ್ರಿಯಾಪದ. ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕ್ರಿಯಾಪದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಮೂಲ ರೂಪವನ್ನು ಧಾತು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಕಾಲಸೂಚಕ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಕರ್ಮಕ ಧಾತು ಮತ್ತು ಅಕರ್ಮಕ ಧಾತು ಎಂಬ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲವು ಕರ್ಮಪದದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಕರ್ಮಕವಾಗುತ್ತದೆ, ಕರ್ತೃವಿನ ಮೇಲೆಯೇ ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಕರ್ಮಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂತಕಾಲ, ವರ್ತಮಾನಕಾಲ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯತ್ಕಾಲ ಎಂಬ ಮೂರು ಕಾಲಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕ್ರಿಯಾರೂಪಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು – ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳ ವಿವರಣೆ
ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಕಾಲವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರುವುದನ್ನು ಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಧಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುವಾಗ ಶಬ್ದಗಳ ಮೂಲ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಸ್ವರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಗಳು ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿದಾಗ ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿದಾಗ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ ಸಂಧಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನ ಸಂಧಿ ಎಂಬ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಿವೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಪಸಂಧಿ, ಆಗಮಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಆದೇಶಸಂಧಿ ಎಂಬ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಗಳಿವೆ. ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರವು ಉತ್ತರಪದದ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರದ ಜೊತೆ ಸೇರುವಾಗ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಕೆಡಕಾಗದಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ವಪದದ ಸ್ವರವು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದನ್ನು ಲೋಪಸಂಧಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಸ್ವರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಯಕಾರ ಅಥವಾ ವಕಾರ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದು ಸೇರಿದರೆ ಅದು ಆಗಮಸಂಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಪದದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ, ತ, ಪ ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಪದದ ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ ಗ, ದ, ಬ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಆದೇಶವಾಗಿ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಆದೇಶಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸವರ್ಣದೀರ್ಘ, ಗುಣ, ವೃದ್ಧಿ, ಯಣ್, ಶ್ಚುತ್ವ, ಜಶ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಅನುನಾಸಿಕ ಸಂಧಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧಿ ಬಿಡಿಸಿ ಬರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಧಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಮಾಸಗಳು ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹ ವಾಕ್ಯಗಳ ರಚನೆ
ಎರಡು ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪದಗಳು ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಲೋಪಮಾಡಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಹೊಸ ಪದವಾಗುವುದನ್ನು ಸಮಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲ ಪದವನ್ನು ಪೂರ್ವಪದವೆಂದೂ, ಎರಡನೇ ಪದವನ್ನು ಉತ್ತರಪದವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಸವಾದ ಪದವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಬರೆಯುವ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ವಿಗ್ರಹ ವಾಕ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪದದ ಅರ್ಥವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಸಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತತ್ಪುರುಷ, ಕರ್ಮಧಾರಯ, ದ್ವಿಗು, ಬಹುವ್ರೀಹಿ, ದ್ವಂದ್ವ, ಕ್ರಿಯಾ, ಗಮಕ ಮತ್ತು ಅರಿ ಸಮಾಸ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳಿವೆ. ಉತ್ತರಪದದ ಅರ್ಥವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವೋತ್ತರ ಪದಗಳು ವಿಶೇಷಣ-ವಿಶೇಷ್ಯ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಕರ್ಮಧಾರಯ ಸಮಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಪದವು ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ದ್ವಿಗು ಸಮಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂಟು ಸಮಾಸಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೆಎಎಸ್, ಪಿಎಸ್ಐ ಮತ್ತು ಎಫ್ಡಿಎ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ತತ್ಸಮ – ತದ್ಭವಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ-ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರಿದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ತತ್ಸಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುಖ, ಚಂದ್ರ, ರಾಜ, ಪೀಠ ಮುಂತಾದವು. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶಬ್ದಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿ ಅಥವಾ ವಿಕಾರಗೊಂಡು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ತದ್ಭವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುಖ ಎಂಬ ತತ್ಸಮಕ್ಕೆ ಮೊಗ ಎಂಬುದು ತದ್ಭವ, ಚಂದ್ರ ಎಂಬ ತತ್ಸಮಕ್ಕೆ ಚಂದಿರ ಎಂಬುದು ತದ್ಭವ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಸಮ-ತದ್ಭವಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಪದಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಬದಲಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಜ್ಞಾನವೂ ಇರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದದ ಮೂಲ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಮಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಮತ್ತು ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ನೂತನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಕೃದಂತ, ತದ್ಧಿತಾಂತ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ
ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಅಂದರೆ ಕ್ರಿಯಾಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಕೃತ್ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ಉಂಟಾಗುವ ನಾಮಪದಗಳನ್ನು ಕೃದಂತಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃದಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕೃದಂತ ನಾಮ, ಕೃದಂತ ಭಾವನಾಮ ಮತ್ತು ಕೃದಂತ ಅವ್ಯಯ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾಡು ಎಂಬ ಧಾತುವಿಗೆ ‘ಉವ’ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿದಾಗ ‘ಮಾಡುವ’ ಎಂಬ ಕೃದಂತ ನಾಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃದಂತಗಳು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ, ಕರ್ಮ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯಾಪೂರಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ನಾಮಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೆ ತದ್ಧಿತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ಉಂಟಾಗುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ತದ್ಧಿತಾಂತಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತದ್ಧಿತಾಂತ ನಾಮ, ತದ್ಧಿತಾಂತ ಭಾವನಾಮ ಮತ್ತು ತದ್ಧಿತಾಂತ ಅವ್ಯಯ ಎಂಬ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿರಿ ಎಂಬ ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ‘ವಂತ’ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿದಾಗ ‘ಸಿರಿವಂತ’ ಎಂಬ ತದ್ಧಿತಾಂತ ನಾಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದದೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅವ್ಯಯಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವ್ಯಯ, ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ, ಭಾವಸೂಚಕಾವ್ಯಯ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅವ್ಯಯಗಳಲ್ಲಿವೆ.
ದ್ವಿರುಕ್ತಿ, ಜೋಡುನುಡಿ ಮತ್ತು ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳು
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ನೀಡುವ ಶಬ್ದ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿರುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೋಡುನುಡಿಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು, ಉತ್ಸಾಹ, ಕೋಪ, ಆಶ್ಚರ್ಯ ಅಥವಾ ಶೀಘ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಒಂದೇ ಪದವನ್ನು ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ಸತತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ದ್ವಿರುಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೇಗಬೇಗ, ಹೌದುಹೌದು, ಓಡುಓಡು ಮುಂತಾದ ಪದಗಳು ದ್ವಿರುಕ್ತಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ದ್ವಿರುಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅರ್ಥವಿರುತ್ತದೆ.
ಜೋಡುನುಡಿಗಳು ಎಂದರೆ ಎರಡು ಪದಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಶಬ್ದಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿದ್ದು ಎರಡನೇ ಪದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿರದಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಪದಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅರ್ಥವಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮರಗಿಡ, ಸಿಹಿಖಾರ, ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು, ಕಸಕಡ್ಡಿ ಮುಂತಾದವು. ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳು ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಧ್ವನಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳುವ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಶಬ್ದಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಘಳಘಳ, ಜುಳುಜುಳು, ಪಟಪಟ ಮುಂತಾದವು. ಈ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಕ್ಯ ರಚನೆ, ವಾಕ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಾರ್ಥ ವಾಕ್ಯಗಳು
ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಪದಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ವಾಕ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಯ ಯಾರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಉದ್ದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ವಿಧೇಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ತೃ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ನಿಗದಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯ, ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ವಾಕ್ಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಕ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಒಂದೇ ಕ್ರಿಯಾಪದವಿದ್ದು ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ ನೀಡುವ ವಾಕ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಕ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಎರಡು ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಕ್ಯಗಳು ಅವ್ಯಯಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಕ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಧೀನ ವಾಕ್ಯಗಳು ಸೇರಿದ್ದರೆ ಅದು ಮಿಶ್ರ ವಾಕ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಅಂದರೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕಥನದಿಂದ ಪರೋಕ್ಷ ಕಥನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಛಂದಸ್ಸು, ಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಗಣನೆ
ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಛಂದಸ್ಸು. ಪಿಎಸ್ಐ, ಕೆಎಎಸ್ ಮತ್ತು ಎಫ್ಡಿಎ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾತ್ರಾ ಛಂದಸ್ಸು ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಕಾವ್ಯದ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಗಣನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪದ್ಯದ ಜಾತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾತ್ರೆ ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲಾವಧಿ. ಹ್ರಸ್ವ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಾತ್ರೆ ಅಂದರೆ ಲಘು, ದೀರ್ಘ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮಾತ್ರೆ ಅಂದರೆ ಗುರು ಎಂದು ಗಣನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು, ಐದು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಗಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಂದಪದ್ಯ, ಷಟ್ಪದಿ ಮತ್ತು ರಗಳೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ಶರ, ಕುಸುಮ, ಭೋಗ, ಭಾಮಿನಿ, ವಾರ್ಧಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾಸ ಎಂಬ ಆರು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಪದ್ಯದ ಸಾಲುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅಕ್ಷರಗಳು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಲಂಕಾರಗಳು – ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ
ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಭಾಷೆಗೆ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲಂಕಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ ಎಂದು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಬ್ದದ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸೌಂದರ್ಯ ಬಂದರೆ ಅದು ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅನುಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಯಮಕ ಅಲಂಕಾರಗಳು. ಅರ್ಥದ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾವ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ಅದು ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ, ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾಲಂಕಾರ, ದೃಷ್ಟಾಂತಾಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಂತೆ, ವೋಲ್ ಎಂಬ ಉಪಮಾ ವಾಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೋಲಿಸಿ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಉಪಮಾಲಂಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪಮೇಯ ಮತ್ತು ಉಪಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭೇದವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ರೂಪಕಾಲಂಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಕಾವ್ಯ ಭಾಗದ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಉಪಮೇಯ, ಉಪಮಾನ ಹಾಗೂ ಸಮಾನ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಾದೆ ಮಾತುಗಳು, ಗಾದೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಗಾದೆಯ ಮಹತ್ವ
ಗಾದೆ ಮಾತುಗಳು ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವದ ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳು. ವೇದ ಸುಳ್ಳಾದರೂ ಗಾದೆ ಸುಳ್ಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಾಣ್ಣುಡಿಯಂತೆ ಗಾದೆಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿರುವುದು ಗಾದೆಗಳ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಎಫ್ಡಿಎ, ಎಸ್ಡಿಎ ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್ಐ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾದೆಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಬರೆಯುವ ಹಾಗೂ ನೀಡಲಾದ ಅಪೂರ್ಣ ಗಾದೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ಕೈ ಕೆಸರಾದರೆ ಬಾಯಿ ಮೊಸರು, ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ, ತಾಳಿದವನು ಬಾಳಿಯಾನು, ಹಾdistu ನಾಯಿ ಕಚ್ಚೀತು ಮುಂತಾದ ನೂರಾರು ಗಾದೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಗಾದೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾದೆಗಳ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಭಾಷಾ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಾದೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಾದೆ ಮಾತುಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಗಾದೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಅವುಗಳ ಆಳವಾದ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಾದೆಯೂ ಮಾನವ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳ ಸಾಂದ್ರ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟು ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಗಾದೆಗಳಿಗಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗಾದೆಗಳ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವಾಗ ಮೊದಲಿಗೆ ಗಾದೆಯ ಪೀಠಿಕೆ, ನಂತರ ಅದರ ಆಂತರಿಕ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಸಂದೇಶ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಒಳಿತಾಗಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಘ ಬಲವೇ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಬಲ ಎಂಬ ಗಾದೆಯು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಲವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅತಿ ಆಸೆ ಗತಿ ಗೇಡು ಎಂಬ ಗಾದೆಯು ಮನುಷ್ಯನ ದುರಾಸೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾದೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಲೇಖನ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆಯುವಾಗಲೂ ಉತ್ತಮ ನಾಣ್ಣುಡಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಾಧಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಾನಾರ್ಥಕ, ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾರ್ಥಗಳು
ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳು, ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾರ್ಥಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಒಂದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೂರ್ಯ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಭಾನು, ರವಿ, ದಿನಕರ, ಅಬ್ಜ ಎಂಬ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳಿವೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಠಿಣವಾದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅವುಗಳ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ಪದಗಳನ್ನು ವಿರುದ್ಧಾರ್ಥಕ ಪದಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ, ಬೆಳಕು-ಕತ್ತಲು, ಸತ್ಯ-ಅಸತ್ಯ ಮುಂತಾದವು. ಒಂದೇ ಶಬ್ದವು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ನಾನಾರ್ಥ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ‘ಅರಿ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಶತ್ರು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ, ತಿಳಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿದುಕೋ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ನಾನಾರ್ಥಗಳ ಸರಿಯಾದ ಜ್ಞಾನವು ಭಾಷೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ, ಭಾಷಾಂತರ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸೂತ್ರಗಳು
ಕೆಎಎಸ್, ಪಿಎಸ್ಐ ಮತ್ತು ಐಎಎಸ್ ನಂತಹ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡುವ ವಿಭಾಗಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷಯದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಾಕರಣ ಬರವಣಿಗೆ, ವಾಕ್ಯಗಳ ಜೋಡಣೆ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಕ ಪೀಠಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಾಯಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ವ್ಯಾಕರಣ ದೋಷಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಅಧಿಕ ಅಂಕಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡುವಾಗ ಮೂಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾಕ್ಯದ ಭಾವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಾಕರಣ ಶೈಲಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಬೇಕು. ಪದಶಃ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡುವ ಬದಲಾಗಿ ವಾಕ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುವಂತೆ ಬರೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಹಳೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯ ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಮುಂಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಲು ಸರಳ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ pdf link :- ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ